Doktrina e "paqes përmes forcës" e regjimit të Uashingtonit pasqyron vullnetin e Izraelit për të vepruar si Amerika në rajon dhe vullnetin e Amerikës për të vepruar si Izraeli në botë.

Presidenti amerikan Donald Trump prej muajsh e kërcënon Iranin me luftë. Përveç negocimit të kushteve të dorëzimit, nuk ofron asnjë alternativë tjetër përveç luftës.

Kërcënimet e Trumpit për luftë ndaj Iranit dhe grumbullimi i forcave ushtarake synojnë ta detyrojnë Iranin të dorëzohet pa luftuar.

Ministria e luftës e regjimit, më 23 janar, shpalli një “strategji të mbrojtjes kombëtare” që përfshin “doktrinën e paqes përmes forcës”[1]. Grumbullimi masiv ushtarak në rajon, së bashku me aleatët si Britania, është rezultat i kësaj doktrine.

Kjo doktrinë, e cila parashikon zëvendësimin e ligjeve ndërkombëtare me ligjin e xhunglës, zbatohet nga Izraeli kundër arabëve që nga viti 1948.

Udhëheqësit amerikanë nuk janë aq të drejtpërdrejtë sa sionistët e periudhës së parë në pranimin e natyrës mafioze të regjimit; por me doktrinën e re nuk e fshehin se atë që Izraeli bën në rajon, ata duan ta bëjnë në mbarë botën.

"Paqja përmes Forcës" e SHBA-së, "Muri i Hekurt" i Izraelit

Edhe pse Vladimir Jabotinsky, një nga liderët sionistë admirues të Musolinit, kishte vdekur në vitin 1940, me artikullin e tij “Muri i Hekurt” ai kishte përpiluar doktrinën e pandryshueshme të sigurisë së Izraelit.

Jabotinsky, me sinqeritet, i përkufizonte veten si të huaj që kishin ardhur në Palestinë për vjedhje dhe plaçkitje, ndërsa arabët si vendas që luftonin për tokat e tyre. “Muri i Hekurt” i tij ishte metaforë e dhunës së pamëshirshme që ai propozonte të përdorej për t’i detyruar arabët të dorëzoheshin.

Arabët, të cilët luftonin për të rimarrë atdheun e tyre të plaçkitur, për shkak të dhunës së pamëshirshme me të cilën përballeshin, do të mendonin se kishin përballë një “mur të hekurt” të pakalueshëm dhe në fund do ta humbnin shpresën dhe do të dorëzoheshin.

Një fjalim i ministrit të atëhershëm izraelit të Mbrojtjes, Moşe Dayan, në vitin 1956, është si një komentim i “Murit të Hekurt” të Jabotinskyt.

Pas vrasjes së një sionisti të quajtur Ro’i Rotberg, nga “Nahal Oz”, pranë Gazës, Dayan e përkufizonte kështu mënyrën se si duhet të përkufizohet çështja palestineze:

“Sot të mos drejtojmë akuza ndaj vrasësve. Pse duhet të ankohemi për urrejtjen e tyre të thellë ndaj nesh? Prej tetë vitesh ata jetojnë në kampet e refugjatëve në Gaza dhe ne, para syve të tyre, tokat dhe fshatrat që u përkisnin atyre dhe paraardhësve të tyre i kemi kthyer në atdheun tonë.”

Dhe më pas, ai propozon:

“Llogarinë për gjakun e Ro’i-t nuk duhet ta kërkojmë nga arabët e Gazës, por nga vetja jonë. Le ta bëjmë sot përballjen tonë me veten. Ne jemi një brez kolonësh. Pa helmetë çeliku dhe pa grykë arme, nuk do të mund të mbillnim asnjë pemë dhe as të ndërtonim një shtëpi.

[…]

Ky është fati i brezit tonë; e vetmja zgjedhje jonë është të jemi të përgatitur, të armatosur, të fortë dhe të vendosur. Përndryshe, shpata do të na rrëshqasë nga dora dhe lidhjet tona jetike do të këputen.”[2]

Jabotinsky doli me të drejtë madje më herët sesa pritej. Nëse marrim si bazë Camp David-in, përpjekja e Egjiptit, si vendi më i madh arab, për ta kapërcyer “Murin e Hekurt” zgjati 30 vjet; ndërsa ajo e OÇP-së zgjati 50 vjet.

Ndërkohë, në vitin 1897 kur u mbajt Konferenca e Bazelit, hebrenjtë që besonin se mund të krijohej një atdhe hebre në Palestinë ishin pakicë.

Udhëheqësit rajonalë që krijuan kushtet më të favorshme për Izraelin sot, edhe atëherë vepruan në mënyrë të ngjashme, dhe Izraeli, që madje nga shumica e hebrenjve konsiderohej si një fantazi, brenda 51 vjetësh u krijua nga hiçi.

Ngritja e flamurit të bardhë nga Egjipti, OÇP-ja, Jordania dhe më pas të tjerët, nuk i shpëtoi ata nga veprimet e paligjshme të Izraelit.

Megjithatë, udhëheqësit e rajonit nuk e urrenin Izraelin, por ata që i rezistonin atij, ndërsa ata që dorëzoheshin i shpërblenin.

Dhurata Strategjike për Izraelin nga Udhëheqësit Rajonal

Që nga viti 2011, liderët e rajonit e akuzuan Sirinë dhe Iranin për krijimin e Gjysmëhënës Shiite. Në fund të një lufte me ndërmjetës (proksi) të udhëhequr nga Amerika, duke ia dorëzuar Damaskun sunnitëve, ata e kurorëzuan “Murin e Hekurt”.

Udhëheqja sunnite e Sirisë po e heq Golanin nga harta e saj. Sillet sikur nuk ekzistojnë ushtarët izraelitë që lëvizin 20 kilometra larg Damaskut; zhvillon negociata për marrëveshje sigurie me Izraelin.

Për këtë arsye, “terroristi Ebu Muhammed Colani”, për kokën e të cilit ishte vënë shpërblim, me emrin Ahmed Shara, pritet jo vetëm në Ankara, Riad dhe Doha; por edhe në Uashington, Londër, Paris, Moskë, si “president i Sirisë”.

Sepse Damaskun tani e drejtojnë, për objektivat e Izraelit në Liban, Irak dhe Iran, komandantët e atyre që shpërthejnë veten me thirrje fetare.

Prandaj, tashmë nuk ka më një Izrael që përpiqet të pranohet në rajon, por një Izrael që i prin rajonit. Këtë pozitë dëshiron ta forcojë duke imponuar “paqen përmes forcës”.

Atë që Izraeli nuk arriti ta realizojë në Gaza me dy vite gjenocid, po e realizojnë liderët e rajonit që janë rreshtuar para Trumpit.

Po shfaqet një solidaritet i madh rajonal dhe ndërkombëtar për të çarmatosur rezistencën dhe për të vendosur në Gaza një administratë mandatare të emëruar nga Trumpi.

Rezistencën e Hizbullahut, të cilën regjimi izraelit nuk arriti ta thyejë pavarësisht se vrau të gjithë liderët e saj, po përpiqet ta thyejë qeveria e Libanit.

Megjithatë, qeveria libaneze po ndikohet nga përfaqësuesi saudit Yazid bin Farhan dhe ambasadori i Trump në Ankara, Thomas Barak.

Irani e ka ngritur shkopin për herë të pare

Doktrina e “paqes përmes forcës” pasqyron vullnetin që Izraeli të sillet në rajon si Amerika; ndërsa Amerika në botë të sillet si Izraeli.

Grabitja e regjimit në Venezuelë, edhe pse inkurajuese në emër të “paqes përmes forcës”, nuk shihet si një metodë që mund të japë shpresë në Iran.

Kërcënimet për luftë kundër Iranit, të zgjeruara duke përfshirë edhe Evropën, do të jenë prova e parë e doktrinës së regjimit për “paqen përmes forcës”.

Iranit i paraqiten dy alternativa: negocimi i kushteve të dorëzimit ose lufta.

SHBA-ja, me këtë kërcënim me dy opsione, i jep Iranit dhe në fakt të gjitha vendeve të rajonit përshtypjen se fuqia dhe kontrolli janë në duart e saj.

Kështu, të gjithëve u paraqet dorëzimin pa luftë si të vetmen zgjedhje të arsyeshme.

Natyrisht, kjo mund të duket si e vetmja zgjedhje e arsyeshme për vendet e varura nga Amerika dhe për liderët që kanë tipare të ngjashme karakteri me Trumpin.

Megjithatë, Irani e refuzoi ofertën për negociata që Trumpi e përcolli përmes palëve të treta, madje pa e konsideruar të nevojshme ta shqyrtojë atë.

Për më tepër, për herë të parë që nga 7 tetori, Irani ka ngritur shkopin kundër atyre që po lehin dhe po i tregojnë dhëmbët.

Në fakt, mes Iranit dhe tyre më parë kanë ndodhur tre ngjarje:

Si kundërpërgjigje ndaj bombardimit nga regjimi izraelit të ambasadës së Iranit në Damask, më 13-14 prill Irani goditi Izraelin me raketa dhe dronë.

Për atentatet ndaj Ismail Haniyes dhe Sejjid Hasan Nasrallahut, më 1 tetor dha sërish një përgjigje të kufizuar.

Ndërsa në luftën e 13 qershorit, që e kishte drejtpërdrejt në shënjestër, e detyroi Izraelin dhe SHBA-në të kërkonin armëpushim. Megjithatë, Irani i mbajti të kufizuara këto tri reagime; me fjalë të tjera, u mjaftua duke i larguar me gurë.

Zëdhënësi i Ushtrisë iraniane, gjenerali Muhammed Ekreminiya, e shpreh kështu se Teherani nuk do të mjaftohet më me hedhje gurësh dhe se nuk do ta ulë shkopin pa ua thyer dhëmbët:

“Të gjitha bazat amerikane në rajon janë brenda rrezes së dronëve dhe raketave tona. Në rast sulmi, përmasat e luftës do të përhapen në gjithë Azinë Perëndimore; ky nuk do të jetë një proces ku Presidenti i SHBA-së, pas dy orësh, mund të postojë një tweet dhe të thotë ‘gjithçka mbaroi’.” [3]

Irani, në muajt prill dhe tetor, i kishte mbajtur reagimet e tij të kufizuara për të shmangur një luftë të gjerë.

Në qershor, për shkak se po zhvillonte negociata bërthamore dhe u kap i papërgatitur për luftë, e pa të mjaftueshme të hidhte gurë dhe t’i largonte, dhe nuk preferoi t’i ndiqte me shkop.

Por këtë herë po i imponohet ose dorëzimi ose lufta. Irani tashmë mendon se për të mos u përballur më me lehje, tregim dhëmbësh apo kafshime, nuk ka rrugë tjetër përveçse t’ua thyejë dhëmbët atyre.

Një nga profesorët e Universitetit të Teheranit, Dr. Fuad Izedi, e kishte parashikuar pothuajse ditë pas dite luftën 12-ditore. Ndërkohë, në atë periudhë sidomos qarqet qeveritare mbronin idenë se rruga e vetme për ta parandaluar luftën ishte negociata dhe, për shkak se negociatat vazhdonin, nuk pritej luftë.

Dr. Izedi, në një emision ku mori pjesë dje, tha: “Masa për të parandaluar një luftë të re nuk është zhvillimi i negociatave, por numri i ushtarëve amerikanë që do të vriten.”

Në të kaluarën, në opinionin publik iranian, ata që mendonin si Dr. Fuad Izedi ishin pakicë, ndërsa ata si Cevad Zarif dhe Hasan Ruhani, që mbronin idenë se shpëtimi i vetëm ishte arritja e një marrëveshjeje me Amerikën, ishin shumicë.

Edhe fakti që ndërhyrjet në muajt prill dhe tetor u mbajtën të kufizuara, kishte ardhur si pasojë e ndikimit të këtij dominimi të narrativës së tyre në opinionin publik.

Por sidomos për shkak të komplotit të fundit SHBA-Izrael, ku u vranë më shumë se tre mijë persona, prej të cilëve rreth 2 mijë e 500 ishin pjesëtarë të forcave të sigurisë dhe civilë, tani në opinionin publik iranian po dëgjohet më fort zëri i atyre që mendojnë si Dr. Fuad Izedi.

Edhe ministri i jashtëm, edhe burokracia e sigurisë japin të njëjtin mesazh të vendosur: Jemi të gatshëm për një negociatë të ndershme dhe të drejtë; por nuk dorëzohemi. Çdo sulm do ta konsiderojmë shpallje të një lufte të gjerë.

Shkopi dhe qëndrimi i qenit

Ngritja e shkopit ndaj një qeni që po përgatitet të sulmojë mund të bëjë që ai ose të largohet, ose të bëhet edhe më agresiv.

Regjimi amerikan, duke u përpjekur të vendosë kontakt me Teheranin përmes Turqisë[4] dhe duke e sjellë në rend dite synimin për bllokadë detare[5], ka filluar të japë sinjale të ndryshme nga më parë. Natyrisht, këto nuk bien ndesh me doktrinën e regjimit për “paqe përmes forcës”.

Amerika dhe Izraeli, së bashku me opinionin publik ndërkombëtar që ata mund ta drejtojnë lehtësisht, që nga viti 2022 po promovojnë në Iran narrativën e “një populli kundër regjimit dhe një regjimi diktatorial që shtyp popullin”.

Sipas kësaj narrative, e cila gjen shumë mbështetës nga çdo fe, komb, klasë dhe ideologji, regjimi ndaj të cilit populli është opozitar është aq i brishtë sa mund të rrëzohet me një ndërhyrje nga jashtë.

Duket se këto dy regjime i kanë besuar më së shumti vetë kësaj narrative që kanë promovuar, saqë luftën e 13 qershorit 2025 e planifikuan mbi këtë objektiv. Ndërsa më 8–11 janar 2026, e vunë në skenë edhe aktin e dytë të dhunës së tyre.

Në Iran ekziston një menaxhim ekonomik ndaj të cilit kundërshtojnë të gjithë, nga më fetarët deri te më sekularët. Si në çdo vend, ka reagime, kritika madje edhe zemërim ndaj praktikave shoqërore, juridike dhe politike.

Edhe pse në çdo shtresë të shoqërisë (natyrisht, nganjëherë për çështje të përbashkëta e nganjëherë për çështje të ndryshme) janë shumë të përhapura kundërshtimet, reagimet, kritikat dhe zemërimi ndaj institucioneve politike, burokracisë, gjyqësorit, institucioneve të sigurisë etj., kundërshtimi ndaj regjimit mbetet i kufizuar te grupet Pehlevi dhe Recevi, Bahá’itë me qendër në Izrael, grupet panturkiste të mbështetura nga CIA dhe aleatët e saj, si dhe organizatat terroriste me bazë në Irakun Verior dhe Sistan-Beluxhistan.

Siç ndodhi edhe më 8–11 janar, grupet kundër regjimit mund të mobilizohen dhe të godasin seriozisht sigurinë, por dalja e tyre në skenë dhe kthimi i vendit në fushëbetejë nuk e trondit regjimin; përkundrazi, e bashkon edhe më shumë popullin.

Në këtë realitet shoqëror, regjimi izraelit, ndryshe nga 13 qershori, këtë herë nuk dëshiron të hyjë vetë në luftë, por përpiqet ta përdorë Amerikën si forcë përfaqësuese.

Megjithatë, për të penguar që Irani ta ndëshkojë edhe atë në rast të një sulmi dhe për ta frenuar sipas logjikës së vet Teheranin, ashtu si Trump, tregon dhëmbët.

Kryeministri i regjimit, Netanyahu, ka kërcënuar se nëse Irani e shënjestron Izraelin për shkak të një sulmi amerikan, ata do të përgjigjen me “një forcë që nuk është parë më parë”.[6]

Megjithatë, regjimi izraelit, së bashku me SHBA-në, e përdorën tryezën e negociatave si një perde tymi për të demonstruar fuqinë e tyre më të madhe ndaj Iranit.

Këto dy regjime kanë përdorur gjithçka që zotërojnë, përveç armëve bërthamore. Prandaj, kërcënimet e tyre nuk e trembin më askënd në Iran. Ndryshe nga para qershorit, të gjithë në Iran tani besojnë se lufta është ende duke vazhduar; institucionet e sigurisë janë në gatishmëri të lartë.

Nga ana tjetër, si regjimi amerikan ashtu edhe ai izraelit e dinë se Irani e ka kufizuar veten në tre luftërat e mëparshme dhe ka përdorur shumë pak nga kapaciteti i tij ushtarak; dhe se nuk do ta kufizojë veten fare në një luftë të re.

Përfundimi

Nëse regjimi amerikan do të mund ta detyronte Iranin të tërhiqej duke e frikësuar me forcën e madhe ushtarake që ka dërguar në rajon, atëherë pa shkrepur asnjë plumb do të kishte arritur një fitore strategjike si për veten ashtu edhe për Izraelin.

Nëse regjimi amerikan, duke u frikësuar nga shkopi që ka ngritur Irani, tërhiqet pa luftuar, atëherë këtë herë Teherani do të ketë fituar pa shkrepur asnjë plumb. Madje edhe mediat amerikane do ta kenë të vështirë ta paraqesin këtë si një histori fitoreje për regjimin.

Po nëse shkopi që ka ngritur Irani nuk i pengon dhe nis një luftë rajonale, çfarë do të ndodhë?

Me gjasë, infrastruktura civile dhe ushtarake e Iranit, si edhe ushtria dhe imazhi i Amerikës, do të dëmtohen; ndërsa Izraeli do të kthehet në epokën e gurit.

Për të mos ndodhur të gjitha këto, shpresohet që “qentë” të mos provojnë efektin e shkopit.

[1] Ministria Amerikane e Luftës. 23 janar 2026, 2026 NDS National Defense Strategy

[2] Avi Shlaim, Ndarja e Palestinës, Mbreti Abdullah, sionistët dhe Politika e Ndarjes së Palestinës, 1921-1951, Stamboll: Botimet e Sferës, 2020, Botimi i 3-të, f. 163.

[3] YDH, 29 Janar 2026, İran Ordu Sözcüsü: Amerika'nın uçak gemileri menzilimizde

[4] BBC, 30 Janar 2026, İstanbul'da kritik Fidan-Arakçi zirvesi: 'Tarafları müzakere masasına çağırıyoruz'

[5] YDH, 30 Janar 2026, ABD'nin askeri konuşlanma haritası: Deniz ablukası ihtimal dışı değil

[6] AA, 27 Janar 2026, İsrail Başbakanı Netanyahu'dan, "İran'a daha önce görmediği bir güçle karşılık verecekleri" tehdidi

Burimi : Yakın Doğu Haber