Stambolli shënon 100-vjetorin e femrave turke në universitet

Nga viti 1914 deri më sot, Turqia tani ka më shumë femra që punojnë në qarqet akademike se sa shumë vende të tjera të zhvilluara.

 

Një veprimtari tre-ditore  fillon të enjten në Stamboll për të shënuar 100 vjetorin e përfshirjes së femrave në universitete të vendit - në një kohë kur më shumë femra punojnë në qarqet akademike këtu sesa në SHBA apo Britani të Madhe. Raporti i Arsimit të Lartë  për vitin  2013 Thotë se përfaqësimi i femrave akademike në universitetet e Turqisë, është 47.5 për qind; ky numër bie në 35.9 për qind për Shtetet e Bashkuara dhe 34.6 për qind për Mbretërinë e Bashkuar.

 

Në Turqi, mbi 56.000 femra janë duke punuar në nivele të ndryshme akademike, në krahasim me burrat që janë pakëz më shumë se 76.700.

Kjo është në pajtim me organizatorët e simpoziumit të sotëm, i cili pretendon se përfaqësimi është vetëm hapi i parë për barazi.

Kuratori i Muzeut Stambollit të Femrave, Meral Akkent thotë: Barazia nuk mund të sigurohet vetëm me përfaqësim Është gjithashtu e rëndësishme ku janë të përfaqësuara këto femra akademikëve..

Paneli i statistikave në ekspozitën tonë (si pjesë e simpoziumit) vë në dukje në të cilat nivele akademike gratë nuk janë të përfaqësuara, tha ajo.

 

Kur e pyetën se çfarë progresi kanë bërë gratë turke në universitete, pas 100 vitesh, Meral Akkent citon kujtimet e një studenti mashkull nga  shekulli i kaluar.

 

Kur Inas Darulfunun (Universiteti Vajza i Perandorisë Osmane), u mbyll për shkak të krizës ekonomike pas Luftës së Parë Botërore dhe kur kishte filluar edukimi, disa nga profesorët meshkuj kishin shpallur haptazi se ata nuk marrin seriozisht vajzat studente, një djalë i quajtur Mexhit Gokberk nga ato klasa kujton, thotë ajo.

 

Megjithatë, edhe pse Turqia u bë një nga shtetet e fundit që lejuan  femrat të marrin kurse universitare të institucionalizuara, në vitin 1914, normat e barazisë gjinore  sipas Raportit të Arsimit të Lartë  tregojnë  tregojnë se Turqia nuk ka mbetur e fundit.

 

Universiteti i parë i vajzave muslimane, Inas Darulfunun, është themeluar në vitin 1914 në Stamboll me departamentet për letërsi, matematikë dhe shkencë.

 

Gratë amerikane u lejuan të regjistrohen në universitete në vitin 1833. Britania e Madhe 16 vjet më vonë.

 

Universiteti i Vajzave Muslimane ofronte kurse në rrethin e Bejazit të Stambollit, mësoi nga të njëjtat mësues, por në kohë të ndryshme dhe ndaras nga studentët meshkuj.

 

Sistemi arsimor osman e kishte përdorur sistemin  e Medreseve” deri në 1838.

 

Pas kësaj periudhe, Osmanët kaluan në modelin Perëndimor, ku të gjitha pjesët e sistemit të arsimit janë të ndara në disa institucione të caktuara. Shkollat fillore janë quajtur 'iptidaijeh', dhe 'rushdijah', që do të thotë shkollat e mesme, u krijuan në vitin 1839, por përsëri mësim vetëm për djem, thotë profesori Ali Arslan, kreu i Departamentit të Historisë në Universitetin e Stambollit.

 

Në vitin 1845 lindi ideja për themelimin e Universitetit për meshkujt, por kjo ide u realizue pas 24 vjetësh.

 

Megjithatë, në vitin 1858, u hapën shkollat e para rushdije për vajzat, të cilët vinin nga shkollat fillore, për të fituar një diplomë të shkollës së mesme, por ende nuk ishin në gjendje për të marrë pjesë në një shkollë të lartë apo universitet, thotë  Ali Arslani.

 

Situata filloi të ndryshojë kur  u hapën përgjithmonë Shkollat e Larta nga Sulltani Abdulhamit i Dytë në 1900, kur u hapën Shkollat e Larta për vajzat, gjithashtu.

 

Shkollat  'Darulmuallimat', u hapën në vitin 1870 për të mësuar vajzat në nivelin e shkollës së mesme të bëhen mësues për shkollat e ulëta të vajzave, ishin mjaft aktiv, me 20 të diplomuara në vitin e saj të parë - zyrtarët e para femra në historinë e arsimit turk, thotë Ali Arslan. 

 

Shkolla Inas Darulfunun në fakt është një shkollë simbol i arsimit të lartë për vajzat. Ky është hapi më i madh i Komitetit të Bashkimit dhe Përparimit për hir të edukimit të vajzave, i cili u bë model për shtetet  ku vajzat nuk u lejoheshin të marrin një arsimi universitar, thotë Profesori Ali Arslan.

 

Njëqind vjet më vonë, simpoziumi i sotëm do ta adresojë këtë përvjetor, femrat turke në universite me diskutime ndërkombëtare për politikat e zhvillimit të mëtejshëm për të siguruar barazinë gjinore.

 

Një ekspozitë, si pjesë e simpoziumit do të mbahet në Konsullatën e Përgjithshme të Greqisë në Stamboll deri më 21 dhjetor, duke paraqitur femrat aktiviste turke të cilat kanë kontribuar në edukimin e femrave për të ngritur themelet e Universitetit të Femrave.