Turqi

Autoriteti i lartë fetar i Turqisë e quan 'kalifatin' e ri islamik të paligjshëm

Autoriteti më i lartë fetar i Turqisë, Mehmet Gormez
Autoriteti më i lartë fetar i Turqisë, Mehmet Gormez

Deklarata e një kalifatit nga militantët islamikë në Irak nuk ka legjitimitet dhe kërcënimet e tyre me vdekje për të krishterët janë një rrezik për qytetërimin, tha autoriteti më i lartë fetar i Turqisë, pasardhës i halifit të fundit.  

 

Shteti Islam (IS), një grup i armatosur më parë në aleancë me al-Kaidën që ka pushtuar sipërfaqe të mëdha toke në të gjithë territorin e Irakut, deklarata e liderit, Ibrahim al-Baghdadi si kalif muajin e kaluar - një titull historik që mbante sulltani osman, i cili qeveriste shumicën e Botës Muslimane.Kjo deklaratë nuk ka aspak legjitimitet.”

 

Mehmet Görmez, Kreu i Drejtorisë së Çështjeve Fetare, autoriteti më i lartë fetar në Turqi, i cili edhe pse një vend me shumicë myslimane, ka qenë një shtet laik që nga viti 1920. Që  nga koha kur kalifati ishte shfuqizuar, ka pasur lëvizje që mendojnë se mund të tërheqin së bashku Botën Muslimane për të rikrijuar një kalifat, por ata nuk kanë të bëjnë asgjë me realitetin, qoftë nga pikëpamja politike apo ligjore.


Mehmet Görmez tha se kërcënimet me vdekje kundër jo-myslimanëve të bëra nga grupi, i njohur më parë si të Shtetit Islam i  Irakut dhe Sirisë (ISIS apo ISIL) , janë jashtëzakonisht të dëmshme.  Deklarata e bërë kundër të krishterëve është me të vërtetë e tmerrshme. Dijetarët islam duhet të përqëndrohen në këtë [sepse] një paaftësi për të mbështetur në mënyrë paqësore besimet dhe kulturat e tjera shënon rënien e një qytetërimi, tha ai në një intervistë për agjencinë Reuters.


 Që kur ISIL-i e mori Irakun e veriut në muajin qershor, të krishterët kanë ikur nga qyteti Mosul - ku militantët janë vendosur. Komuniteti i krishterë në Mosul është një nga më të vjetërit në botë, me rrënjë dy mijëvjeçare.


'Lidhjet historike'

 

 Gormez është në një pozicion unik për pretendimin e Bagdadit për në vendin e kalifit. Zyra e tij është krijuar në vitin 1924 për të zëvendësuar Shejh el-Islamin e kohës së Osmanëve, një Myftiu (dijetar islam) me autoritet për të konfirmuar mbretërit e rinj, të cilët, gjithashtu, kanë shërbyer si këshilltar kryesor ligjor.


Struktura e saj ka ndryshuar në masë të madhe në kohën moderne, por lidhjet historike, natyrisht, të vazhdojnë, tha Mehmet  Gormez, i veshur me një kostum gri dhe kravatë. Halifati u hoq në vitin 1924, si pjesë e përpjekjeve të modernizimit nga Mustafa Kemal Ataturku, i cili themeloi Republikën laike turke mbi rrënojat e Perandorisë Osmane.


Sot,  Departamenti për Çështje Fetare i Gormezit harton predikimin javor dhe predikimi javor u dorëzohet 85.000 xhamive të vendit, të cilat ai i mbikëqyrë. Departamenti i Gormezit, gjithashtu, punëson të gjithë imamët e Turqisë, të cilët janë nëpunës civilë, kështu trajtohen  teknikisht nga shteti.


 Kushtetuta mishëron parimet e laicitetit dhe unitetit kombëtar. Kalifati është parë në mënyrë të gabuar si një autoritet fetar nga ana e perëndimorëve, të cilët e shohin atë si një lloj papati. Por historikisht kalifati ishte një person juridik që pranonte referenca fetare. Ishte një autoritet politik, tha ai.


Muslimanët nuk mund të bashkohen nën sundimin e një sundimtari të vetëm si një kalif, por mund të maten me blloqet politike si në Bashkimin Europian, përafrimin me vlerat e përbashkëta demokratike, tha Mehmet Gormez,  duke folur pas përfundimit të një Konference Ndërkombëtare në Stamboll që mblodhi së bashku dhjetra studiues nga degët Shi’ite dhe Sunnite të Islamit.  


Konflikti midis dy degëve është fajësuar për gjakderdhjen e kohëve të fundit në Irak dhe Siri, por Mehmet Gormez tha se janë faktorët ekonomikë dhe socialë  në këto zona janë rrënjët e shkaqeve.

 

 Pas një shekulli të pushtuar nga regjimet diktatoriale dhe me identitet të shtypur, ata janë duke u përpjekur për të shprehur zemërimin e tyre hakmarrës edhe me urrejtje sa i përket përvetësimeve fetare, tha ai.  Perëndimi i kërkon rrënjët e këtij terrori dhe të kësaj dhune në fe, por këto nuk janë luftërat e Mesjetës, të cilat ishin me të vërtetë sektare.


Një mesatare, rreth 1.000 muslimanë mbyten, vrahen, çdo ditë nëpër botë, kryesisht për shkak të grindjeve, tha ai. Pothuajse 90 për qind e tyre janë vrarë nga muslimanët tjerë, nga vëllezërit e tyre ....     Myslimanët nuk duhet të shikoni përtej vetes së tyre për shkaqet e këtyre konflikteve. Ata duhet të jenë të vetëdijshëm se  fuqitë globale kanë një përgjegjësi, por ata janë forca që nuk mund t’i kontrollojnë.