Faktori
kryesor i pengimit të Luftës së tretë botërore është fakti që Rusia posedon
sistemin i cili i mundëson shkaktim të kundër sulmit hakmarrës nuklear, madje
edhe në rast të shkatërrimit të tërësishëm të qendrave komanduese dhe lidhjeve të njësive
të saja raketore strategjike. Emri i tij është Perimetri, në SHBA e quajnë Dead
Hand (dora e vdekur). Vendimin për lansimin e raketave komanduese e bie sistemi
komandues kontrollues autonom, i cili është një kompleks i programuar në bazë
të inteligjencës artificiale. Sistemi
themelor i menaxhimit të raketave strategjike quhet Kazbek, i cili është i
njohur në bazë të kompleksit Çeget apo arkës(çantës) nukleare. Perimetri është
sistemi alternativ komandues i forcave nukleare ruse. Është destinuar për menaxhimin automatik të sulmeve
masive nukleare. Zhvillimi i sistemit të ashtuquajtur të kundër sulmit të
garantuar ka filluar gjatë Luftës së ftohtë, kur ishte e qartë se pajisjet për
luftën radio elektronike të cilët pandërprerë përsoseshin me një shpejtësi të madhe
do të kenë mundësi të bllokojnë kanalet e rregullta të menaxhimit të forcave
strategjike nukleare. Ka qenë e nevojshme versioni rezerv për lidhje e cila do
të garantojë sjelljen e urdhrit tek pajisjet lansuese.
NATO-ja si amorale e ka karakterizuar
krijimin e sistemit për kundër sulm nuklear i cili funksionon pa komandën e
njeriut. Por, sistemi i përafërt i tillë ekziston edhe në SHBA, është sistemi i quajtur Emergency Rocket
Communications. Kështu që lindi ideja që raketa e cila është e pajisur me
pajisje të fortë radiotransmetuese të shërbej si lidhje. Në fluturimin e vet
mbi ish Bashkimin Sovjetik raketa e tillë ka përcjell urdhërat për lansimin e
kokave bërthamore dhe atë jo vetëm nga qendrat komanduese të forcave të
përbashkëta të njësive raketore me qëllime strategjike, por edhe direkt nga
qendrat lansuese. Me rezolutë të mbyllur të qeverisës së ish BRSS-së nr.
695-227 të 30 gushtit 1974 për zhvillimin e sistemit për të cilin ishte i
ngarkuar byroja projektuese jugore KB në qytetin Dnjepropetrovski, i cili ishte
marr me projektimin dhe prodhimin e raketave interkontinentale balistike. Si
bazë ka shërbyer raketa UR-100UTTH(Spanker, sipas klasifikimit të NATO-së).
Testimet verore kanë nisur në vitin 1979 dhe lansimi i parë me transmetues me
sukses është kryer me 26 dhjetor 1979. Testimet kanë konfirmuar bashkëveprimin
me sukses të të gjitha komponentëve të sistemit të Perimetrit, si dhe aftësinë
që koka bërthamore të raketës komanduese të mbaj trajektoren e parazgjedhur. Në
nëntor të vitit 1984 raketa komanduese e cila ishte lansuar nga Polocki ka transmetuar
komandën në qendrën lansuese MBR RS-20 (SS-18,
Satana sipas klasifikimit të NATO-së) në Bajkonur. Satana është lansuar dhe pas
përpunimit të të gjitha shkallëve është shënuar goditja e kokës bërthamore në katrorin
e dhënë në poligoninin Kamçat Kura. Perimetri ka hyrë në kujdestari luftarake
në janar të vitit 1985. Sistemi prej asaj kohe disa herë është modernizuar, dhe
tani si të tilla në cilësinë e raketave komanduese shfrytëzohen raketat bashkëkohore
balistike interkontinentale.
Bazën e sistemit e përbëjnë raketat
balistike komanduese. Ato nuk fluturojnë mbi armikun, por fluturojnë mbi
Rusinë, dhe në vend të kokave bërthamore termonukleare në pjesën e përparme të tyre
gjenden transmetuesit të cilët dërgojnë urdhëratë për lansimin e të gjitha
kokave bërthamore të vendosura në: tunelet nëntokësore, aeroplanat, nëndetëset
si dhe komplekset mobile tokësore. Sistemi është tërësisht i automatizuar,
faktori njeri në punën e tij është i
përjashtuar apo është minimal. Vendimin për lansimin e raketave komanduese e sjell
sistemi autonom kontrollues komandues, i cili është një program kompleks i cili
punon në bazë të inteligjencës artificiale. Ai pranon dhe analizon informata të
shumta të ndryshme: për aktivitetin seizmik dhe të rrezatimit, shtypjen
atmosferike, intensitetin e radio këmbimeve në frekuencat ushtarake, kontrollon
telemetrinë nga pikat mbikëqyrëse të njësive raketore me qëllime strategjike si
dhe të dhënat për paralajmërimin e
sulmit raketor.
Për shembull, nëse
zbulon burimet e shumta në formë pikash të rrezatimit të fortë jonik elektromagnetik,
dhe i krahason me shënimet e çrregullimeve seizmike në koordinatat e njëjta,
sistemi vjen në përfundim se është fjala për sulmin masiv nuklear. Në atë rast
Perimetri mund të iniciojë kundërsulmin edhe pa Kazbekun. Versioni i dytë është
kur nga sistemi për paralajmërim të sulmit raketor merr informatën për lansimin
e raketave nga territori i shteteve tjera. Atëherë pushteti e vendos Perimetrin
në regjimin luftarak. Nëse pas një kohe të caktuar nuk pason urdhri për ç’kyçje,
sistemi nis të lansojë raketat. Vendimi i tillë mundëson që të përjashtohet
faktori njeri dhe të garantohet kundërsulmi edhe në rast të shkatërrimit të tërësishëm
të urdhrave nga njësitë lansuese. Perimetri në kohën e paqes “pushon”, por nuk
ndal punën duke bërë analizën e informatave të ardhura. Gjatë kalimit në
regjimin luftarak ose pas marrjes së sinjalit për alarm nga njësit raketore për qëllime strategjike, kyçet
sensori i rrjetës monitoruese për zbulimin e shenjave të eksplodimeve nukleare.
Pushteti
i Rusisë shumë here ka shprehur qartë shteteve të huaja se nuk ekziston rreziku
nga lansimi raketor i rastësishëm apo jokomandues. Para fillimit të sulmit kthyes Perimetri i nënshtrohet katër
kushteve paraprake.
E para, a ka ardhur
gjer te sulmi nuklear, pastaj provon funksionimin e lidhjes me shtabin e
përgjithshëm kryesor, në rast se lidhja ekziston, sistemi i Perimetrit ç’kyçet.
Në rast se shtabi i përgjithshëm nuk përgjigjet, Perimetri e kontakton
Kazbekun, në rast se edhe ai nuk i përgjigjet, inteligjenca artificiale e
Perimetrit përcjell të drejtën në
sjelljen e vendimeve cilido personel
ushtarak i cili gjendet në bunkerin komandues, edhe në rast se edhe këtu nuk
vjen përgjigja, atëherë Perimetri fillon
të veprojë vetvetiu.
Burimi: RUSKI VJESNIK
